Achterzak

Typemachine Blog 1 Achterzak

René Poort

Strategisch adviseur Reclassering Nederland

Wij van beleid hebben natuurlijk jargon, dat is een speciale taal die alleen wij begrijpen. Dat wil zeggen, ik meestal niet, wat het des te grappiger maakt om er over te schrijven. Al zeg ik het zelf.

Wij van beleid hebben ook speciaal gedrag, wat ik hier níét ga beschrijven, ook al zou dat ook echt wel grappig zijn. Dat doe ik niet omdat mijn collega’s en ik, net zoals u en uw collega’s, straks weer op elkaars lip zitten in een kantoortuin en ik wil voorkomen dat we dan heel ongemakkelijk en/of gênant gaan doen om dat gedrag te uit de weg te gaan. Wat waarschijnlijk opnieuw erg grappig zal zijn, maar zo blijf je bezig.

Wat ik wel kan (durf) te beschrijven is iets tussen taal en gedrag in, wat ik voor het gemak een gebruik noem. Een zo’n gebruik is (ik zet het even tussen aanhalingstekens, want anders staat het heel raar, vind ik) iemand (meestal een manager) ‘iets meegeven voor in zijn achterzak’. Daarmee bedoelen we een A4’tje waarop in het kort de grote lijn van een betoog staat, inclusief eventuele alternatieven voor het geval zo’n betoog verkeerd uitpakt. Soms staan er ook ‘cijfermatige onderbouwingen’ bij, dat zijn berekeningen van de kosten van het betoog, want gratis betogen bestaan niet. Soms zijn het (ook) statistieken, want kosten zonder prognoses bestaan ook niet.

Voordat ik hier verder over uitweid, wil ik eerst nog iets vertellen over ‘de tas’. Ja, dat lijkt een vreemde wending, en dat is het misschien ook, maar niet in míjn hoofd.

De tas, dat is de tas van een minister, of een staatssecretaris, of een ander hoog persoon op een ministerie, althans op het ministerie dat ik ken. Een gevleugelde vraag is daar (meestal op vrijdagmiddagen): ‘hoe laat gaat de […]tas van de [functie] dicht?’ Dat is belangrijk om te weten als je de grootvizier (of hoger) een notitie mee wil geven om te lezen. Niet zelden jutten de mensen elkaar dan ook op met de onheilspellende mededeling: ‘De […]tas van de [functie] gaat om 15.00 uur dicht!’

Eek!

Bij de puntjes moet je invullen om welke tas het gaat. Ja, het gaat weliswaar steeds om dezelfde tas, maar die heet telkens anders. Zo heet de tas die de [functie] voor de kerstvakantie mee naar huis neemt heel toepasselijk ‘de kersttas’. U kunt zelf wel verzinnen welke namen de tas nog meer kan krijgen. De geinigste vind ik altijd ‘de weekendtas’, omdat ik dan niet alleen te lezen documenten in die tas zie, maar ook schone sokken, ondergoed, een pyjama, tandenborstel et cetera. Ja, misschien kinderachtig, maar dat is mijn manier om een persoonlijk tintje aan die opgefokte deftigdoenerij te geven.

Pardon my French.

Bij ‘functie’ gaat het natuurlijk om van wie de tas is. Eerst hoorde je lange tijd alleen maar over tassen van de minister en van de staatssecretaris, maar in de loop der tijd kwamen daar andere hoge mensen bij. Mijn verklaring (psychologie van de koude grond) is dat zo’n tas status geeft, dus iedereen die aanzien wil, neemt ook zo’n tas. Wel sneu, wan die tas moet natuurlijk gevuld.

Wat er in een tas mag/moet, weet ik niet. Daar zijn vast regels voor, want anders propt iedereen zo’n tas vol met van alles en nog wat en moet iedere manager met zo’n golfkarretje naar de uitgang van het departement.

Terug naar de achterzak. Die is in tegenstelling tot de tas niet sekseneutraal, vind ik. Want hoewel vrouwen ook heus wel broeken dragen en ook heus wel broeken met achterzakken, zijn het toch vooral mannen die achterzakken hebben.

Ik heb lang nagedacht over een alternatief. Dat viel niet mee. Zoals mannen altijd een achterzak hebben, hebben vrouwen altijd een handtas, maar om één of andere reden, klinkt dat niet ernstig genoeg, ‘iets meegeven voor in haar handtas’. Het is een beetje geheim agent-achtig, alsof het om een handgranaat in de vorm van een flesje parfum gaat, of zoiets.

Een ander alternatief kwam van mijn achternicht uit Zwammerfoort die me zei dat veel vrouwen iets wat zij mee moeten nemen onder het schouderbandje van hun bh schuiven. Hun mobieltje bijvoorbeeld. Nou, ik ga niet eens opschrijven wat je dan zou moeten zeggen, dus die optie verviel ook.

Goed, waar brengt ons dit? zou mijn goede vriend O. vragen. Ik weet het niet goed. Wat mij betreft schrappen we gewoon het hele gebruik. Er is toch niemand die nog papier gebruikt, dus waarom zouden we het nog over achterzakken of handtassen hebben? Misschien dat ik daar eens een notitie over moet schrijven. Een hele korte: ‘We schrijven voortaan gewoon op waaraan je moet denken tijdens een gesprek, en meer niet. Maar ook niet minder.’

Notitie? Misschien is een appje eigenlijk wel voldoende. En ik hoef niet te weten waar iemand zijn/haar mobieltje bewaart.

Lees ook

Re integratiecentrum door valerie kuypers 2
Tweehonderd jaar samenwerking
VR Adobe Stock 496594052
Herstel
Feesttent
Group 14 Copy 3